- کسى که باید نماز را تمام بخواند، اگر عمدا شکسته به جا آورد، نمازش باطل است.

- مسافرى که باید نماز را تمام بخواند اگر به واسطه ندانستن مسأله به نیت نماز دو رکعتى مشغول نماز شود و در بین نماز مسأله را بفهمد، باید نماز را چهار رکعتى تمام کند.

- مسافرى که نماز نخوانده، اگر پیش از تمام شدن وقت به وطنش برسد، یا به جایى برسد که قصد دارد ده روز در آن‌جا بماند، باید نماز را تمام بخواند.

- کسى که مسافر نیست، اگر نماز نخواند و مسافرت کند، در سفر باید نماز را شکسته بخواند.

- اگر از مسافرى که باید نماز را شکسته بخواند نماز ظهر یا عصر یا عشا قضا شود، باید آن را دو رکعتى قضا نماید، اگر چه در وطن خود بخواهد قضاى آن را به جا آورد. و اگر از کسى که مسافر نیست یکى از این سه نماز قضا شود، باید چهار رکعتى قضا نماید، اگر چه در سفر بخواهد آن را قضا نماید.

- حکم نماز مسافر مربوط به آسان بودن و سخت بودن سفر نیست، بلکه در سفرهایی که انسان به زحمت نیز نمی‌افتد، باید نمازهایش را شکسته بخواند.

ورود به فهرست

((( جهت دریافت نشریه پیمانه لطفا کلیک کنید. )))

۱- بنا بر حدیث امام صادق علیه‌السلام، چرا حضرت صدیقه کبری سلام‌الله‌علیها «زهرا» نامیده شد؟

۲- برای آن‌که بتوان یک حدیث را حجت قرار داده و مبنای علم یا عمل قرار داد، چه شرط‌هایی باید داشته باشد؟

۳- میزان امر و نهی الهی و در نتیجه ثواب و عقاب او، برای افراد مختلف تابع چه چیزی است؟

۴-حدیثی که در بخش «ایران و ایرانی و ظهور» بیان شده است، چرا ضعیف است؟

۵- احتیاط واجب و مستحب چه تفائتی با هم دارند؟

۶- شیخ صدوق در چه قرنی می‌زیست و سه اثر (کتاب) از او را نام ببرید.

۷- ویژگی خاص کتاب «الخصال» شیخ صدوق چیست؟

۸- یکی از ابیات سعدی را که نشانهمحبت او نسبت به خاندان اهل بیت عصمت و طهارت است را بنویسید.

۹- چهار نفری را که امام صادق علیه‌السلام، رنده و مردشان را بهترین خلق برای خود معرفی کرده‌اند، نام ببرید؟

- کسى که مى‌داند مسافر است و باید نماز را شکسته بخواند، اگر عمدا کامل خواند، هم معصیت کرده است و هم نمازش باطل.

- کسی که می داند مسافر است و باید نمازش را شکسته بخواند، اگر اشتباها کامل خواند و هنوز وقت نگذشته است، باید شکسته بخواند اما اگر وقت گذشته است، قضا بر عهده او نیست.

- مسافرى که نمى‌داند نماز مسافر شکسته است، اگر تمام بخواند، نمازش صحیح است.

- مسافرى که مى‌داند باید نماز را شکسته بخواند اگر بعضى از خصوصیات آن را نداند، مثلا نداند که در سفر هشت فرسخى باید شکسته بخواند، چنان‌چه تمام بخواند در صورتى که وقت باقى است باید نماز را شکسته بخواند ولی اگر وقت گذشته بود، قضا ندارد.

- مسافرى که مى‌داند باید نماز را شکسته بخواند، اگر به گمان این که سفر او کمتر از هشت فرسخ است تمام بخواند، وقتى بفهمد که سفرش هشت فرسخ بوده، اگر وقت نگذشته است، باید نمازهای کامل را شکسته بخواند و اگر وقت گذشته و فهمید، قضا ندارد.

ورود به فهرست

- مسافرى که قصد کرده ده روز در جایى بماند اگر بعد از خواندن یک نماز چهار رکعتى بخواهد به جایى که کمتر از چهار فرسخ است برود و برای اقامت مجدد به محل اقامه خود برگردد، باید نماز را تمام بخواند.

- مسافرى که قصد کرده ده روز در جایى بماند، اگر بعد از خواندن یک نماز چهار رکعتى بخواهد به جاى دیگرى که کمتر از هشت فرسخ است برود و ده روز در آن‌جا بماند، باید در رفتن و در جایى که قصد ماندن ده روز کرده، نمازهاى خود را تمام بخواند.

- در فرض فوق اگر جایى که مى‌خواهد برود هشت فرسخ یا بیش‌تر باشد باید موقع رفتن، به حکم مسافر عمل کند.

- اگر به خیال این که رفقایش مى‌خواهند ده روز در محلى بمانند، قصد کند که ده روز در آن‌جا بماند و بعد از خواندن یک نماز چهار رکعتى بفهمد که آن‌ها قصد نکرده‌اند، اگر چه خودش هم از ماندن منصرف شود، تا مدتى که در آن‌جا هست، باید نماز را تمام بخواند.

- اگر مسافر بعد از رسیدن به هشت فرسخ سى روز در محلى بماند و در تمام سى روز در رفتن و ماندن مردد باشد، باید نمازهایش را شکسته بخواند، اما بعد از گذشتن سى روز اگر چه مقدار کمى در آن‌جا بماند، باید نماز را تمام بخواند.

- مسافرى که مى‌خواهد نه روز یا کمتر در محلى بماند، اگر بعد از آن نیز قصد کرد که نه روز یا کمتر بماند، باز هم نمازهایش شکسته است تا سی روز که بعد از آن باید نمازهایش را کامل بخواند.

- مسافرى که سى روز مردد بوده، در صورتى باید نماز را تمام بخواند که سى روز را در یک جا بماند، پس اگر مقدارى از آن را در جایى و مقدارى را در جاى دیگر بماند، بعد از سى روز هم باید نماز را شکسته بخواند.

ورود به فهرست

- مسافرى که تصمیم ندارد ده روز در جایى بماند یا نمی‌داند که آیا ده روز یا بیش‌تر در جایی می‌ماند، باید نماز را شکسته بخواند.

- کسى که تصمیم دارد ده روز در محلى بماند، اما می‌داند یا احتمال جدی می‌دهد که مانعی پیش می‌آید، باید نماز را شکسته بخواند مگر آن‌که در جهت رفع مانع اقدام جدی کند به گونه‌ای احتمال جدی هم بدهد که بتواند رفع مانع کند، می‌تواند نماز را کامل بخواند اما منعی در شکسته خواندن هم ندارد.

- اگر مسافر قصد کند ده روز در محلى بماند، اگر پیش از خواندن یک نماز چهار رکعتى واجب آن روز از ماندن منصرف شود، یا مردد شود که در آن‌جا بماند یا به جاى دیگر برود، باید نماز را شکسته بخواند ولی بعد از آن باشد، تا هنگامی که در آن‌جا است، باید نماز را تمام بخواند، حتی اگر کمتر از ده روز شود..

- مسافرى که قصد کرده ده روز در محلى بماند، اگر روزه بگیرد و بعد از ظهر از ماندن در آن‌جا منصرف شود، اگر نماز چهار رکعتی نخوانده باشد، باید نمازهایش را شکسته بخواند اما روزه‌اش صحیح است اما روزهای بعد را نمی‌تواند روزه بگیرد.

- مسافرى که قصد کرده ده روز در جایى بماند، اگر در بین اولین نماز چهار رکعتى واجب آن روز، از قصد خود برگردد، چنان‌چه قبل از شروع رکعت سوم است، باید بنشیند و نمازش را دو رکعتی تمام کند.

- در فرض بالا اگر وارد رکوع رکعت سوم شده است، نمازش باطل است و باید آن را شکسته و اعاده کند.

- مسافرى که قصد کرده ده روز در محلى بماند، اگر بیش‌تر از ده روز در آن‌جا بماند، تا وقتى مسافرت نکرده، باید نمازش را تمام بخواند و لازم نیست دوباره قصد ماندن ده روز کند.

ورود به فهرست

۱- جایی که وطن ولی او باشد چه در آن‌جا متولد شده باشد و چه نشده باشد و این مربوط به زمانی است که او تحت ولایت کسی است.

۲- جایی که انسان اختیار می‌کند که تا آخر عمر در آن‌جا زندگی کند و یا فعلا قصد رفتن از آن‌جا را ندارد و این مربوط به زمانی است که مستقل شده باشد.

- کسى که در دو یا چند جا زندگى مى‌کند، به گونه‌ای که او را اهل هر چند جا می‌دانند، مثلا پنج شش ماه در شهرى و پنج شش ماه در شهر دیگر مى‌ماند، همه آن‌ها وطن او است.

- اگر کسی در غیر وطن خود و در جاهاى دیگر قصد اقامه نکند نمازش شکسته است، چه ملکى در آن‌جا داشته باشد یا نداشته باشد.

- اگر به جایى برسد که وطن او بوده و از آن‌جا صرف نظر کرده، نباید نماز را تمام بخواند، اگر چه وطن دیگرى هم براى خود اختیار نکرده باشد مگر آن که بخواهد حد اقل ده روز در آن بماند.

- مسافرى که قصد دارد، ده روز پشت سر هم در محلى بماند، یا مى‌داند که بدون اختیار ده روز در محلى مى‌ماند، در آن محل باید نماز را تمام بخواند حتی اگر بعد از اولین نماز چهار رکعتی بفهمد که کمتر از ده روز در آن‌جا خواهد بود.

- مسافرى که مى‌خواهد ده روز در محلى بماند، همین مقدار که قصد دارد در جایی بماند که می‌تواند ده نوبت نماز‌های روزانه‌اش را به نیت کامل بخواند، کفایت می‌کند. مثلا از صبح روز اول تا غروب روز دهم.

- شهرهایی مانند نجف و کوفه یا تهران و ری که به هم چسبیده‌اند و فردی که از یکی به دیگری می رود حکم مسافر را ندارد، می‌توانند قصد ده روزه را در هر دو جا داشته باشند.

ورود به فهرست

- حد ترخص آن‌جایی است که دیوارهای شهر را نبیند یا مبهم دیده شود و یا صداى اذان آن را نشنود (اذانی که مؤذن با صدای خود اما بلند بیان می‌کند) ولى باید در هوا، غبار یا چیز دیگرى نباشد که از دیدن دیوار و شنیدن اذان جلوگیرى کند و تحقق یکی از این دو کفایت می‌کند. (ظاهرا دیدن و شنیدن مربوط به جاهای مختلف است. مثلا دیدن مربوط به زمین‌های مسطح و شنیدن مربوط به زمین‌های غیر مسطح)

- مناره‌ها و ساختمان‌های بلند، مبنا نیست بلکه خانه‌های یکی دو طبقه مبنا می‌باشد.

- اگر کسى بدون قصد سفر، تا حد ترخص رفته و از آن جا، قصد سفر کرده، همین که از آن محل شروع به حرکت کرد، به طورى که عرفا بگویند سفرش را آغاز کرده، باید نمازش را شکسته بخواند.

- مسافرى که به وطنش برمى‌گردد یا به جایی می‌رسد که می‌خواهد ده روز بماند، تا به خود شهر نرسیده باید نمازش را شکسته بخواند و بعد از رسیدن به شهر، نمازش کامل می‌شود.

- هر گاه شهر در بلندى باشد که از دور دیده شود، یا به قدرى گود باشد که اگر انسان کمى دور شود دیوار آن را نبیند، یا جایی باشد که خانه و دیوار ندارد، کسى که از آن شهر مسافرت مى‌کند، وقتى به اندازه‌اى دور شود که اگر آن شهر در زمین هموار بود، دیوارش از آن‌جا دیده نمى‌شد، باید نماز خود را شکسته بخواند و نیز اگر پستى و بلندى خانه‌ها بیش‌تر از معمول باشد، باید ملاحظه معمول را بنماید. (البته می‌تواند صدای شنیدن اذان را مبنا قرار دهد.)

- اگر به قدرى دور شود که نداند صدایى را که مى‌شنود صداى اذان است یا صداى دیگرى، باید نماز را شکسته بخواند. ولى اگر می‌فهمد که اذان مى‌گویند اما کلمات را درست تشخیص نمی‌دهد، باید تمام بخواند.

- اگر چشم یا گوش او یا صداى اذان، غیر معمولى باشد در محلى باید نماز را شکسته بخواند که چشم معمول دیوار خانه‌ها را نبیند یا گوش معمول صداى اذان معمولى را نشنود.

- اگر بخواهد در محلى نماز بخواند که شک دارد به حد ترخص رسیده است یا نه، باید نماز را کامل بخواند.

ورود به فهرست

- کسى که شغلش مسافرت است یا به جهت شغلش، کثیر السفر است، چه ده روز یا بیش‌تر در وطن خود بماند و چه کم‌تر، چه از اول قصد ماندن ده روز را داشته باشد و چه نداشته باشد، در همان سفر اول کاریش نیز باید نماز را کامل بخواند.

- کسى که شغلش مسافرت است یا به جهت شغلش، کثیر السفر است، چنان‌چه مسافرتی بیش از حد معمول برایش مشقت و خستگی داشته باشد، باید نمازش را شکسته بخواند.

- کسى که در شهرهای مختلف در حرکت است و براى خود وطنى اختیار نکرده، باید نماز را تمام بخواند.

- کسى که شغلش مسافرت نیست، اگر مثلا در شهرى جنسى دارد که براى حمل آن مسافرت‌هاى پى‌درپى مى‌کند، باید نماز را شکسته بخواند.

- کسی که دانشجو است و به جهت تحصیل سفر می‌کند، اگر تحصیل برای او درآمدی نداشته باشد که شغلش محسوب شود، نمازش را باید شکسته بخواند.

- کسی که سرباز است و به جهت سربازی سفر می‌کند، اگر سربازی برای او درآمدی نداشته باشد که شغلش محسوب شود، نمازش شکسته است.

ورود به فهرست

- کسی که شغلش مسافرت است مانند رانندگان جاده‌ای، راه آهن، هوایی و دریایی و نیز افرادی که شغلشان همراه آن‌ها است مانند ملوانان و تکنسین‌های مربوطه و . . . باید نمازشان را کامل بخوانند.

- کسی که به جهت شغلش کثیر السفر می‌شود مانند آن‌که منزلش در جایی است و شغلش در جایی دیگر نیز باید نمازشان را کامل بخوانند.

- کسى که شغلش مسافرت است یا به جهت شغلش، کثیر السفر می‌شود، براى کار دیگرى مانند زیارت یا حج یا گردش و . . . مسافرت کند، باید نماز را شکسته بخواند.

- کسی که در حین شغلش به زیارت یا گردش می‌رود یا مثلا راننده‌ای است که شغلش بردن زائر یا توریست است، باید نماز را کامل بخواند. مگر سفر خاصی برای او جنبه شغلی نداشته باشد.

- کسی که به جهت شغلش کثیر السفر است، اگر به جهت غیر شغلش به آن شهر سفر کند، نمازش شکسته می‌شود. مثلا کسی که در تهران زندگی می‌کند و در قم شاغل است، اگر روزی را به هدف زیارت به قم برود، نمازش شکسته است.

- حمله‌‌دار یعنى کسى که براى رساندن حاجی‌ها به مکه مسافرت مى‌کند و مانند او اگر این کار شغلش باشد، نمازش کامل است و الا نمازش را باید شکسته بخواند.

- کسى که به صورت فصلی، شغلش مسافرت است، مثل راننده‌ای که فقط در تابستان یا زمستان اتومبیل خود را کرایه مى‌دهد، باید در سفرى که مشغول به این کار است، نماز را تمام بخواند.

ورود به فهرست